Gerçek operasyonel kısıtlar için gelişmiş optimizasyon.

Araç rotalama problemi (VRP)

Araç rotalama problemi, bir veya birkaç depodan çıkan bir araç filosunun, dağınık müşteri noktalarını en düşük toplam maliyetle ziyaret etmesini arar. Problem 1959’da Dantzig ve Ramser tarafından “kamyon sevk problemi” olarak tanımlanmıştır ve o günden beri geniş bir literatürün konusudur.

Kapasite ve zaman pencereleri: CVRP ve VRPTW

Kapasiteli varyantta (CVRP) her aracın taşıyabileceği yük sınırlıdır. Zaman pencereli varyantta (VRPTW) her durak yalnızca belirli saatler arasında ziyaret edilebilir. Pratikte iki kısıt birlikte bulunur.

• CVRP. Bir rotadaki toplam yük aracın kapasitesini aşamaz.

• VRPTW. Araç, durağa pencerenin içinde varır; erken gelirse bekler, geç gelirse çözüm kuralına göre geçersiz veya cezalı sayılır.

Trackinia’da modellenen kısıtlar

Aşağıdakiler ürünün planlamada bugün dikkate aldığı kısıtlardır. Liste, operasyonda geçerli olabilecek her kuralı kapsamaz.

• Zaman pencereleri. Görev başına bir veya birden fazla aralık; zorunlu (sert) ya da tercih edilen (yumuşak) olarak tanımlanabilir.

• Araç kapasitesi. Ağırlık, hacim ve adet için kapasite sınırı; kapasite zorunlu olarak uygulanır.

• Hizmet süresi. Her durakta geçen süre rota zamanlamasına eklenir.

• Sürücü ve araç. Sürücü çalışma saatleri, mola ve tarih istisnaları; araç vardiyaları; sürücü yetkinlikleri ve araç özellikleri eşleşmesi.

• Depo yapısı. Birden fazla depo, farklı özelliklerde araçlar ve depoya dönmeyen (açık) rotalar.

Hedef ve maliyet

Optimizasyon bugün maliyeti en aza indirmeyi hedefler. Maliyet; mesafe, süre ve araç kullanımı gibi kalemlerden oluşur ve sonuçta kalem kalem görülebilir. Dengeli iş yükü dağıtımı gibi ek hedefler şu an desteklenmemektedir.

Neden zor bir problem?

VRP, kombinatoryal bir problemdir: durak sayısı arttıkça olası rota kombinasyonları çok hızlı büyür. Bu nedenle gerçekçi boyutlardaki problemlerde en iyi çözümün kanıtlanması çoğu zaman pratik değildir.

Uygulamada, makul sürede iyi çözümler bulan sezgisel ve metasezgisel yöntemler kullanılır. Bu yöntemler kalitesi yüksek planlar üretebilir, ancak çözümün kesin olarak en iyi olduğunu garanti etmez.

Sonucu operasyonel olarak değerlendirmek

Bir planın iyi olup olmadığı yalnızca toplam mesafeyle ölçülmez. Trackinia sonucun durumunu (en iyi, uygulanabilir, süre sınırında bulunan uygulanabilir çözüm, uygulanamaz) ve planlanamayan görevleri nedenleriyle birlikte gösterir.

Planlayıcı sonucu inceler, gerekirse kısıtları değiştirir ve yeniden hesaplatır. Operasyon sırasında değişiklik olursa yeniden planlama yapılabilir.